كلامى از مرحوم نايينى در كلى طبيعى و جواب آن از بيانات ما معلوم شد ايراد مرحوم نايينى « 1 » بر صاحب منظومه وارد نيست ؛ چون صاحب منظومه گفته است : كلى طبيعى موجود است ، ولى مرحوم نايينى ايراد فرموده است : اگر كلى طبيعى ماهيت لا به شرط مقسمى است و آنچه موجود مىشود ماهيت به شرط شىء است ، پس چطور مقسمى كه بين به شرط شىء و به شرط لاى قسمى كه ماهيتى معدوم است ، مشترك مىباشد ، موجود است . زيرا چگونه مىشود چيزى كه ماهيت به شرط لا - كه موجود نيست - از او حظى دارد مقسم موجود باشد . « 2 » ما مىگوييم : اگر شما بر صاحب منظومه اشكال كرديد كه مقسم لا به شرط به جهت محذورى كه گفتيد موجود نمىشود ، چگونه آنچه را كه شما براى اين سه قسم مقسم قرار مىدهيد موجود مىشود ؟ يعنى اگر شما كلى طبيعى لا به شرط را قسمى از آن مقسم گرفتيد ، بنا بر قول شما هم اشكال دفع نمىشود ؛ چون چطور مىشود مقسمى كه بين معدوم و موجود مشترك است موجود باشد ، اما چون مرحوم نايينى اهل فن نبوده معذور است .

--> ( 1 ) - آيت اللّه العظمى حاج ميرزا حسين غروى نايينى ، از بزرگان فقهاى قرن اخير است ، كه به كثرت تحقيق و زيادت تدقيق و حسن خط و كتابت و فصاحت معروف بود . وى نزد آيات عظام : ميرزاى شيرازى و سيد محمد فشاركى تحصيل فقه و اصول نمود و خود مدرّسى عالى مقام شد و پس از آخوند خراسانى به مرجعيت شيعه نائل آمد . شهرت او بيشتر در علم اصول است و به معارضهء علمى با محقق خراسانى برخاست و خود نظرات جديدى در اصول پديد آورد . بسيارى از فقها و مراجع شيعه از شاگردان وى بودند . وى از طراحان و مؤسسان مشروطه ايران بود و كتابى به نام « تنبيه الامّه و تنزيه الملّة » دربارهء مشروطيت نگاشت . تقريرات بسيارى از درسهاى فقه و اصول او به چاپ رسيده ، كه معروف‌ترين آنها فوائد الاصول ، منية الطالب و اجود التقريرات مىباشد . از تأليفات ايشان : كتاب الصلاه ، لباس مشكوك و رسالهء لا ضرر مىباشد . وى در سال 1276 ق . زاده شد و در 1355 ق . درگذشت . ( 2 ) - رجوع كنيد به : فوائد الاصول ، ج 2 ، ص 571 - 572 ؛ اجود التقريرات ، ج 1 ، ص 525 - 526 .